| INFRAESTRUCTURAS
Y MATERIAL |
| AÑOS |
* |
Longitud |
* |
Locomotoras |
* |
Automotores |
* |
Vagones |
* |
Coches |
| fuentes |
|
(Kms) |
|
(Unidades) |
|
(Unidades) |
|
(Unidades) |
|
(Unidades) |
| 1837 |
b |
27 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1838 |
b |
72 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1839 |
b |
72 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1840 |
b |
72 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1841 |
b |
173 |
c |
8 |
|
|
c |
150 |
c |
20 |
| 1842 |
b |
250 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1843 |
b |
267 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1844 |
b |
282 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1845 |
b |
282 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1846 |
b |
282 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1847 |
b |
282 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1848 |
b |
359 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1849 |
b |
465 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1850 |
b |
465 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1851 |
b |
558 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1852 |
b |
558 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1853 |
b |
574 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1854 |
b |
574 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1855 |
b |
585 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1856 |
b |
603 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1857 |
b |
607 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1858 |
b |
683 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1859 |
b |
692 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1860 |
b |
858 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1861 |
b |
989 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1862 |
b |
1.018 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1863 |
b |
1.079 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1864 |
b |
1.134 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1865 |
b |
1.167 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1866 |
b |
1.194 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1867 |
b |
1.237 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1868 |
b |
1.262 |
b |
176 |
|
|
b |
2.031 |
b |
264 |
| 1869 |
b |
1.274 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1870 |
b |
1.295 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1871 |
b |
1.319 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1872 |
b |
1.332 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1873 |
b |
1.332 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1874 |
b |
1.343 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1875 |
b |
1.359 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1876 |
b |
1.366 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1877 |
b |
1.376 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1878 |
b |
1.390 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1879 |
b |
1.390 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1880 |
b |
1.418 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1881 |
b |
1.418 |
|
|
|
|
b |
2.370 |
|
|
| 1882 |
b |
1.418 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1883 |
b |
1.436 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1884 |
b |
1.452 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1885 |
b |
1.452 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1886 |
b |
1.507 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1887 |
b |
1.528 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1888 |
b |
1.552 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1889 |
b |
1.564 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1890 |
b |
1.646 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1891 |
b |
1.673 |
|
|
|
|
b |
3.507 |
|
|
| 1892 |
b |
1.673 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1893 |
b |
1.711 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1894 |
b |
1.730 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1895 |
b |
1.751 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1896 |
b |
1.751 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1897 |
b |
1.751 |
|
|
|
|
b |
4.271 |
|
|
| 1898 |
b |
1.792 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1899 |
b |
1.792 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1900 |
b |
1.792 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1901 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1902 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1903 |
b |
2.247 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1904 |
b |
2.277 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1905 |
b |
2.429 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1906 |
b |
2.465 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1907 |
b |
2.954 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1908 |
b |
3.169 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1909 |
b |
3.256 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1910 |
b |
3.281 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1911 |
b |
3.699 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1912 |
b |
3.735 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1913 |
b |
3.855 |
|
|
|
|
b |
10.993 |
|
|
| 1914 |
b |
3.894 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1915 |
b |
3.897 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1916 |
b |
3.918 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1917 |
b |
4.066 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1918 |
b |
4.288 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1919 |
b |
3.841 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1920 |
b |
3.853 |
b |
611 |
b |
82 |
b |
18.964 |
b |
560 |
| 1921 |
b |
3.940 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1922 |
b |
3.969 |
b |
762 |
b |
209 |
b |
22.995 |
|
|
| 1923 |
b |
4.076 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1924 |
b |
3.900 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1925 |
b |
4.293 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1926 |
b |
4.603 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1927 |
b |
4.409 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1928 |
b |
4.323 |
e |
658 |
e |
75 |
e |
18.570 |
e |
731 |
| 1929 |
b |
4.276 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1930 |
b |
4.381 |
K |
633 |
|
|
K |
16.312 |
|
|
| 1931 |
b |
4.377 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1932 |
b |
4.366 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1933 |
b |
4.359 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1934 |
b |
4.363 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1935 |
b |
4.351 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1936 |
b |
4.946 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1937 |
b |
4.961 |
e |
629 |
e |
81 |
|
|
|
|
| 1938 |
b |
4.957 |
I |
649 |
e |
85 |
I |
17.344 |
I |
750 |
| 1939 |
b |
4.965 |
I |
653 |
e |
244 |
I |
17.239 |
I |
761 |
| 1940 |
b |
4.945 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1941 |
b |
4.972 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1942 |
b |
4.952 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1943 |
b |
4.925 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1944 |
b |
4.940 |
e |
611 |
|
|
f |
16.125 |
f |
476 |
| 1945 |
b |
4.922 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1946 |
b |
4.871 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1947 |
b |
4.866 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1948 |
b |
4.857 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1949 |
b |
4.854 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1950 |
b |
4.860 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1951 |
b |
4.825 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1952 |
b |
4.825 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1953 |
b |
4.825 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1954 |
b |
4.825 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1955 |
b |
4.825 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1956 |
b |
4.825 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1957 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1958 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1959 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1960 |
|
|
D |
408 |
|
|
D |
11.175 |
D |
557 |
| 1961 |
|
|
D |
429 |
|
|
D |
12.661 |
D |
557 |
| 1962 |
|
|
j |
313 |
|
|
j |
9.062 |
|
|
| 1963 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1964 |
L |
4.784 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1965 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1966 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1967 |
Y |
5.079 |
Y |
319 |
Y |
107 |
Y |
7.011 |
Y |
262 |
| 1968 |
L |
5.122 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1969 |
Y |
5.079 |
|
|
h |
107 |
h |
6.598 |
h |
262 |
| 1970 |
a |
5.268 |
|
|
h |
107 |
h |
6.598 |
h |
262 |
| 1971 |
a |
5.227 |
|
|
|
|
a |
8.720 |
|
|
| 1972 |
a |
5.227 |
|
|
|
|
a |
8.630 |
|
|
| 1973 |
a |
5.343 |
a |
332 |
C |
92 |
a |
7.107 |
C |
239 |
| 1974 |
a |
5.086 |
a |
332 |
C |
92 |
a |
6.671 |
i |
208 |
| 1975 |
a |
5.029 |
a |
332 |
C |
92 |
a |
6.256 |
B |
209 |
| 1976 |
a |
5.130 |
a |
356 |
C |
92 |
a |
5.647 |
|
|
| 1977 |
|
|
a |
386 |
C |
62 |
a |
7.703 |
C |
417 |
| 1978 |
a |
5.210 |
a |
354 |
C |
90 |
a |
6.339 |
C |
399 |
| 1979 |
a |
5.171 |
a |
353 |
C |
90 |
a |
6.856 |
C |
399 |
| 1980 |
a |
5.166 |
a |
414 |
a |
100 |
a |
8.217 |
a |
407 |
| 1981 |
a |
5.017 |
a |
380 |
C |
90 |
a |
7.086 |
C |
399 |
| 1982 |
a |
5.158 |
a |
420 |
a |
105 |
a |
9.109 |
a |
447 |
| 1983 |
a |
5.922 |
a |
453 |
a |
100 |
a |
9.434 |
a |
442 |
| 1984 |
a |
4.909 |
a |
456 |
a |
98 |
a |
9.544 |
a |
430 |
| 1985 |
a |
4.889 |
a |
440 |
a |
93 |
a |
9.775 |
a |
452 |
| 1986 |
k |
4.807 |
k |
430 |
k |
92 |
k |
10.387 |
k |
431 |
| 1987 |
k |
4.820 |
k |
409 |
k |
85 |
k |
10.297 |
k |
459 |
| 1988 |
k |
4.843 |
k |
392 |
k |
84 |
k |
7.631 |
k |
504 |
| 1989 |
k |
4.607 |
k |
394 |
k |
77 |
k |
7.914 |
k |
539 |
| 1990 |
k |
4.615 |
k |
388 |
k |
75 |
k |
7.957 |
k |
583 |
| 1991 |
k |
4.631 |
k |
397 |
k |
74 |
k |
8.368 |
k |
622 |
| 1992 |
k |
4.677 |
k |
379 |
k |
59 |
k |
8.164 |
k |
703 |
| 1993 |
k |
4.693 |
A |
345 |
k |
68 |
k |
7.475 |
k |
854 |
| 1994 |
k |
4.626 |
k |
279 |
k |
72 |
k |
8.886 |
k |
790 |
| 1995 |
k |
4.527 |
k |
265 |
k |
66 |
k |
7.383 |
k |
784 |
FUENTES
UTILIZADAS
FUENTES GENERALES:
A: RAILWAY GAZETTE INTERNATIONAL.
Railway
directory and yearbook. Survey (Gran Bretaña).
Compr.: 1920, 1929, 1934-1936, 1944-1945, 1948-1949,
1951-1955, 1957-1960, 1963-1968, 1970, 1973-1977,
1979-1984, 1987-1993, 1996.
B: JANE'S INFORMATION GROUP LIMITED.
Jane's
Word Railways. Surrey (Gran Bretaña). Compr.:
1950-1977, 1979-1988, 1989-1996.
C: ASOCIACIÓN LATINOAMERICANA DE
FERROCARRILES. Anuario Estadístico Ferroviario
Latinoamericano. Compr.: 1968-1987, 1989-1990,
1994-1995.
D: OEA.
América en cifras. Washington
D.C.. Compr.: 1955-1975.
I: BLOOM, Paul E.
Railways of Latin
America: Central America, México, West Indies. Washington,
1941. 99 pp.
J: COMISIÓN ECONÓMICA PARA AMÉRICA LATINA Y
EL CARIBE. El transporte en América Latina.
Nueva
York, 1965. 348 pp.
K: VILLAFUERTE, Carlos.
Ferrocarriles. México,
1959. 281 pp.
L: "ASPECTOS generales técnicos de la
situación de los ferrocarriles iberoamericanos". Revista
AIT. Núm 24. 1978, Octubre. pp. 6-9
N: NACIONES UNIDAS.
Statistical yearbook /
Annuaire statistique. New York. Compr.: 1948,
1951-1952, 1954, 1968, 1971-1986.
Y: ASOCIACIÓN DEL CONGRESO PANAMERICANO DE
FERROCARRILES. "Síntesis estadística de los
ferrocarriles en América". Boletín del
Congreso Panamericano de Ferrocarriles. Núm 228.
Junio-agosto, 1973.
FUENTES PARTICULARES:
a: COMITÉ ESTATAL DE ESTADÍSTICAS.
Anuario
Estadístico de Cuba. La Habana. Compr.: 1956-1957,
1966-1968, 1970-1989.
b: ZANETTI Y LECUONA, Oscar y GARCÍA ALVAREZ,
Alejandroo. Caminos para el azúcar. La Habana,
1987. 422 pp.
c:
CAMINO de Hierro de la Habana a Güines.
Primer ferrocarril de Iberoamérica. Madrid,
Fundación de los Ferrocarriles Españoles, 1987. 159
pp.
d: "FERROCARRILES".
Cuba
Importadora e Industrial. Nüm. 122, mayo, 1936, p.
89.
e: SKINNER, Edgel.
The railways of cuba. Washington,
1945. 92 pp.
f: HOWARD, George C. "Railways of
Cuba", Industrial Reference Service.
Washington. Diciembre 1946. Vol IV, núm 30, 15 pp.
g: PIEDRA, Manuel J.
Resúmenes
estadísticos seleccionados. (Síntesis cronológica). La
Habana, 1959. 143 pp.
h: "BREVE reseña de la historia,
organización y transportes". Boletín del
Congreso Panamericano de Ferrocarriles. Núm 249.
Julio-agosto, 1977, pp. 83-110.
i: "SINOPSIS de los ferrocarriles de
América: Cuba" Boletín del Congreso
Panamericano de Ferrocarriles. Núm. 249.
Julio-agosto, 1977, pp. 83-110.
j: RIVERON, H. y otros. "Los
ferrocarriles cubanos y su efecto económico social
sobre la economía nacional". Boletín del
Congreso Panamericano de Ferrocarriles. Núm 309.
Noviembre-Diciembre, 1988, pp. 101-120.
k: FUNDACIÓN DE LOS FERROCARRILES ESPAÑOLES.
Cuestionario de Empresas Ferroviarias Latinoamericanas: Unión de Ferrocarriles de Cuba.
Madrid, 1996.
|